Wynikiem inspiracji literackich jest

Ważną funkcję pełni muzyka w innej romantycznej skłonności, z czasem modzie – synestezji, czyli odbieraniu świata za pomocą różnych wrażeń zmysłowych wzajemnie wymiennych i przenikających się. To zjawisko „barwnego słyszenia” czy dostrzegania poprzez wrażenia muzyczne (częste refleksje na ten temat w pismach Delacroix) doprowadzi do stopniowego odejścia romantyzmu od muzyki „czystej” ku coraz częstszemu łączeniu jej z inspiracjami literackimi w najróżniejszej formie. Francuski kompozytor romantyczny Hektor Berlioz zaopatruje swoje kompozycje w obszerne komentarze poetyckie i próbuje „opowiadać” słuchaczom określone treści drogą skojarzeń dźwiękowych z otaczającym światem. Te założenia muzyki programowej ziści jego Symfonia fantastyczna.

Wynikiem inspiracji literackich jest nowy gatunek w muzyce tego okresu – poemat symfoniczny, a także prawdziwy renesans opery (Karol Weber, Jakub Meyerbeer). Opera realizuje szereg ważnych założeń i pragnień estetycznych romantyzmu: łączenie prawdy, naocznej rzeczywistości z fikcją i zmyśleniem, typowe dla każdej formy dramatycznej, oraz dążenie do spotęgowanej ekspresji przez syntezę elementów malar-skich, muzycznych i literackich wreszcie połączenie inspiracji ludowych i popularnego teatru bulwarowego (melodramat) z owym najwyższym medium artystycznym, jakim była muzyka.

Wzajemne oddziaływania literatury i muzyki znajdą wyraz także w rozkwicie muzyki wokalnej w tym okresie, przy czym tekst poetycki jest tu czynnikiem nadrzędnym. Pieśni Schuberta do poezji Goethego i Schillera, muzyka Loewego do niemieckich ballad romantycznych, a w Polsce wspólne dzieło operowe Włodzimierza Wolskiego i Stanisława Moniuszki są przykładem tylko niektórych realizacji idei łączenia literatury z muzyką.

Leave a Reply