W malarstwie i grafice

W malarstwie i grafice dominował realizm, i to w różnych postaciach. żywym zainteresowaniu otaczającą rzeczywistością świadczy rozległy teren obserwacji – od wielkopańskich pałaców do najnędzniejszych siedlisk W mieście i na wsi – przy czym pasji poznawczej towarzyszą zazwyczaj intencje moralizatorskie. Rozmaitość tematów uderza w twórczości Jana Piotra Norblina oraz jego szkoły (m.in. Aleksandra Orłowskiego). Malował Norblin takie obrazy, jak na przykład Zebranie towarzyskie w parku, ale w niezliczonych rysunkach przedstawiał sceny rodzajowe „wzięte z życia” stolicy i prowincji (kłótliwe sejmiki), tworzył pełne wyrazu typy szlacheckie i mieszczańskie, przedstawiał żebraków

– 1 chłopskich nędzarzy. Od szczegółu z łatwością przechodził do ujęć syntetycznych w kronikarskich rysunkach utrwalających współczesne wydarzenia (np. Zaprzysiężenie Konstytucji trzeciego maja, Wieszanie zdraj- cóto w 1794 roku) potrafił znakomicie oddać nastrój tłumu.

Malarze zależni od mecenatu królewskiego musieli godzić własne upodobania z inspiracjami tak wybitnego znawcy sztuki, jakim był Stanisław August. Ich główne zadanie polegało na realizacji królewskiego programu w dziedzinie sztuki, określonego ściśle wymogami polityki dworskiej i państwowej. Malowali portrety monarchy i jego otoczenia, przyozdabiali reprezentacyjne sale Zamku i Łazienek. Czynił to z powodze-niem „pierwszy malarz dworu” Marcello Bacciarelli, a także Wenecja- nin Bernardo Bellotto (Canaletto), choć w mniejszym zakresie. Canaletto zasłynął przede wszystkim jako malarz Warszawy, był mistrzem w odtwarzaniu perspektywy ulic i placów zabudowanych monumentalnymi gmachami i ożywionych sztafażem scen rodzajowych. Szczególnie umiał uwydatnić urodę stołecznych pałaców (gra światła i koloru), widział jednak miasto jako skupisko ludzi zróżnicowanych pod względem społecznym. Był tak dokładny w szczegółach, że jego obrazy posłużyły jako materiał dokumentalny do rekonstrukcji zabytków po zniszczeniach wojennych.

Leave a Reply