Tradycyjne w sztuce europejskiej

Częste pojawianie się tematów literackich w malarstwie tego okresu jest kolejnym przykładem dążenia do „syntezy sztuk” i odtwarzania wielości zjawisk materialnych czy duchowych przez różne media artystyczne. Obraz nie pełni jednak nigdy tylko funkcji ilustracyjnej wobec tekstu, lecz rozwija jego inspirację, tworzy fantastyczne wariacje na tematy zaczerpnięte z literatury. Malarstwo romantyczne cechuje przekształcanie tematów, konwencji, alegorii zakorzenionych w sztuce – w działanie nastrojem i ekspresją środków artystycznych. Typowo romantyczne tematy cechuje duży stopień ogólności, jest to „człowiek wobec”: sił natury (motyw żywiołów), historii, własnego losu, czasu i śmierci (motyw ruin i grobów). Obok tych żywe są w romantyzmie tematy konkretne, prywatne i intymne – portret, wnętrze (częsty temat pracowni malarza).

Tradycyjne w sztuce europejskiej sposoby przedstawiania dostosowuje malarstwo romantyczne do nowej tematyki (na przykład typy przedstawień religijnych męczennika i świętego do nurtu narodowego i historycznego), uzyskując odkrywcze wartości. Ulubionym motywem sztuki romantycznej jest pejzaż, wyraz nowego stosunku do natury, w której szuka się bezpośredniego, irracjonalnego i intuicyjnego przekazu uczuć. Znika lub zmienia się obowiązkowy w dawnej sztuce sztafaż (przedsta-wienia osób i zwierząt w pejzażu) mitologiczny łub rodzajowy, zaczyna przemawiać sama natura, „głosem idei i uczuć” (Schiller).

Całokształtu problematyki artystycznej romantyzmu nie sposób zro zumieć bez uwzględnienia skutków naczelnej postawy światopoglądowej epoki, jaką był historyzm.

Leave a Reply