Nazwa okresu i czas jego trwania

Nazwa okresu i czas jego trwania. Termin „romantyzm” pod względem językowym przypomina szereg formacji rzeczownikowych o końcówce -izm, używanych w filozofii oraz teorii literatury i sztuki na oznaczenie bądź poglądów czy postaw (jak: deizm, racjonalizm, heglizm), bądź doktryny artystycznej, okresu, prądu lub stylu (jak: klasycyzm, modernizm, impresjonizm). Zanim jednak nazwa „romantyzm” pojawiła się w takiej właśnie formie w latach dwudziestych wieku XIX i zaczęła wyróżniać określoną klasę zjawisk kultury duchowej i materialnej, znana była forma przymiotnikowa: „romantyczny” (ang. romantic, niem. romantisch, franc. romanesque, później romantique). Nazywano tak począwszy od wieku XVII, a sporadycznie już wcześniej, cechy wywodzące się – zgodnie z etymologią wyrazu, który pochodzi od słowa „romans” – ze średniowiecznej opowieści awanturniczo-miłosnej, nierzadko fantastycznej. Nazwa gatunkowa romansu wiąże się zatem z grupą języków romańskich i zarazem całym określonym kręgiem kultury, gdyż jako „romantyczną” określano najwcześniej poezję Tassa i Ariosta, przesyconą takimi pierwiastkami romansu rycerskiego, jak: fantastyka, cudowność, niezwykłość postaci i wydarzeń, które apelują do uczucia, wiary i wyobraźni – pozarozumowych władz czytelnika. W połowie wieku

XVIII w Anglii, w okresie rosnącego kultu rodzimej przeszłości i zwrotu do narodowej tradycji literackiej, za romantycznego poetę powszechnie uznano także Szekspira. Poza terenem ściśle literackim słowo „romantyczny” zaczęło oznaczać pewne właściwości podobne do tych, jakie występowały w romansach, a będące cechami ludzkiego usposobię- nia (człowiek romantycznego pokroju to znaczyło: idealista, marzyciel, melancholik, ktoś przesadnie uczuciowy). Jeszcze powszechniej stosowano ten przymiotnik w odniesieniu do krajobrazu, dotyczył zarówno scenerii naturalnej, jak i pejzażu malarskiego i tu określenie „romantyczny” znaczyło tyle, co ’malowniczy’, nastrojowy, budzący silne emocje, pokrewny opisom spotykanym w literaturze uznawanej za romansową.

Leave a Reply