Dla historyka literatury

Dla historyka literatury nazwa „romantyzm” ma dwa podstawowe znaczenia, jedno ściśle historyczne, o funkcji klasyfikującej zjawiska,

– 1 drugie, pozahistoryczne. Pierwsze to romantyzm jako zespół postaw, przekonań i tendencji, które doszły do głosu w kulturze europejskiej pod koniec wieku XVIII i trwały – w ogólnym ujęciu – do połowy wieku XIX, a więc jako możliwie szeroko rozumiany prąd umysłowy, literacki i artystyczny, którego zakres i przełomową rolę trafnie określił Zygmunt Łempicki (Renesans – Oświecenie – Romantyzm), nazywając romantyzm „kulturą w najszerszym tego słowa znaczeniu, a więc poglądem na świat i życie znajdującym wyraz w swoistym stylu, podobnie jak renesans”. Pojęcie stylu oznacza tu obiektywizację danego sposobu odczuwania, wyrażenie go w zewnętrznych formach, które ten sposób myślenia utrwalają i stabilizują.

Pozahistoryczne rozumienie romantyzmu podkreśla, iż ukształtował on w sposób trwały przełomową świadomość i pozostał odtąd stałym czynnikiem rozwoju sztuki, a nawet całej nowoczesnej kultury, której liczne nurty i kluczowe pojęcia (na przykład zjawisko awangardy artystycznej) mają swe źródło w romantyzmie.

Leave a Reply